Umowa darowizny ekspektatywy odrębnej własności lokalu a wpis w księdze wieczystej

Postanowienie Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 26 czerwca 2001 r., sygn. I CA 1/01

Teza

Umowa darowizny ekspektatywy odrębnej własności lokalu stanowi skuteczną podstawę wpisu nabywcy jako właściciela lokalu w księdze wieczystej, niezależnie od chwili złożenia wniosku o dokonanie tego wpisu.


Stan faktyczny

W dniu 7 marca 1997 r. ustanowiono odrębną własność lokalu nr 104 w Warszawie przy Placu H. nr 9, sprzedając go Janinie K. i oddając jej w użytkowanie wieczyste ułamkową część działki gruntu. W tym samym akcie zawarto wniosek o założenie nowej księgi wieczystej i wpisanie nabywczyni jako właścicielki. Wniosek złożono 17 marca 1997 r.

Aktem notarialnym z dnia 25 marca 1997 r. Janina K. darowała Agnieszce K. ogół praw związanych z przyszłą odrębną własnością lokalu (ekspektatywę). Wniosek o wpis obdarowanej jako właścicielki lokalu złożono 2 kwietnia 1997 r.

W dniu 9 maja 1997 r. sąd wieczystoksięgowy wpisał Janinę K. jako właścicielkę lokalu w nowo założonej księdze wieczystej KW nr 17 (…). W dniu 16 lutego 2000 r. sąd ten odmówił jednak wpisania Agnieszki K., uznając, że darowizna zawarta przed wpisem odrębnej własności nie mogła wywołać skutków prawnych.

Postępowanie odwoławcze i stanowisko SN

Po przedstawieniu zagadnienia prawnego przez Sąd Okręgowy w Warszawie, Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania (art. 390 § 1 zd. 2 KPC).

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o własności lokali wpis odrębnej własności do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny. W konsekwencji odrębna własność lokalu powstaje z chwilą wpisu, z mocą wsteczną od dnia złożenia stosownego wniosku (art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece – KWU).

Umowa z dnia 25 marca 1997 r. dotyczyła zbycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu. Konstrukcja ta, uznawana w doktrynie i praktyce, dopuszcza zawieranie umów dotyczących praw, które dopiero powstaną, a ich skuteczność uzależniona jest od ziszczenia się warunku prawnego (conditione iuris), tj. wpisu prawa do księgi wieczystej.

Sąd Najwyższy uznał, że sąd wieczystoksięgowy – badając stan księgi i treść dokumentów – powinien był dokonać wpisu Agnieszki K., skoro z mocy uprzednio złożonego wniosku powstała już odrębna własność, a jej ekspektatywa została skutecznie przeniesiona.


Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 386 § 1 KPC, zmienił zaskarżone postanowienie i orzekł wpisanie Agnieszki Karoliny K. jako właścicielki lokalu nr 104, prowadzonego w księdze wieczystej KW nr 17 (…), w miejsce Janiny K.


Znaczenie orzeczenia

Postanowienie to ugruntowuje dopuszczalność i skuteczność umów zbycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu w obrocie prawnym, uznając je za podstawę ujawnienia prawa w księdze wieczystej po ziszczeniu się warunku w postaci powstania odrębnej własności. Stanowisko Sądu Najwyższego zapobiega zbędnemu formalizmowi i wspiera bezpieczeństwo oraz dynamikę obrotu cywilnoprawnego.

Ta strona korzysta z ciasteczek

Niezbędne ciasteczka umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie strony internetowej, zapewniając podstawowe funkcje, takie jak nawigacja po stronie i dostęp do jej zabezpieczonych obszarów. Bez tych ciasteczek strona nie może działać prawidłowo.

Niezbędne

Niezbędne ciasteczka umożliwiają prawidłowe funkcjonowanie strony internetowej, zapewniając podstawowe funkcje, takie jak nawigacja po stronie i dostęp do jej zabezpieczonych obszarów. Bez tych ciasteczek strona nie może działać prawidłowo.

Zgoda na Analitykę

Wyrażam zgodę na wykorzystywanie plików cookie Google Analytics w celu prowadzenia anonimowych statystyk, analizy sposobu korzystania ze strony oraz jej ulepszania, przy czym część danych może być także używana przez Google do personalizacji i pomiaru skuteczności reklam.

Zgoda na Reklamy spersonalizowane

Wyrażam zgodę na wykorzystywanie przez Google plików cookie i podobnych technologii w celu wyświetlania reklam spersonalizowanych, pomiaru ich skuteczności oraz zapewnienia bezpieczeństwa strony poprzez odróżnianie użytkowników od botów.

Informacje

Ciasteczka (cookies) to małe pliki tekstowe, które mogą być wykorzystywane przez strony internetowe, by usprawnić doświadczenie użytkownika. Zgodnie z przepisami prawa, możemy przechowywać na Twoim urządzeniu ciasteczka, które są ściśle niezbędne do funkcjonowania tej strony. W przypadku wszystkich innych typów ciasteczek potrzebujemy Twojej zgody. Oznacza to, że ciasteczka klasyfikowane jako niezbędne są przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Wszystkie pozostałe ciasteczka, czyli te z kategorii preferencji i marketingu, są przetwarzane na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO. Nasza strona korzysta z różnych rodzajów ciasteczek. Niektóre ciasteczka są umieszczane przez usługi stron trzecich, które pojawiają się na naszych stronach. W każdej chwili możesz zmienić lub wycofać swoją zgodę z Oświadczenia o ciasteczkach na naszej stronie internetowej. Dowiedz się więcej o tym, kim jesteśmy, jak możesz się z nami skontaktować i jak przetwarzamy dane osobowe, zapoznając się z naszą Polityką Prywatności.